بارهنگ چیست؟ 10 خواص بی نظیر بارهنگ
بارهنگ چیست؟
یک گیاه دارویی پرکاربرد از خانواده بارهنگیان است که در طب سنتی به نام لسان الحمل نیز شناخته می شود. بارهنگ حاوی ترکیبات فعال مختلفی مانند فلاونوئیدها، پلیساکاریدها، ترپنوئیدها، لیپیدها، گلیکوزیدهای ایریدوئیدی و مشتقات اسید کافئیک است. این گیاه قدمت 4000 ساله دارد و در درمان طیف گسترده ای از بیماری ها نقش داشته است. در ادامه همراه ما باشید تا خواص متنوع آن را بشناسید.
خواص بارهنگ
خواص بارهنگ گسترده است؛ از درمان یبوست گرفته تا سرفه، زخم، عفونت، تب، خونریزی و التهاب همه و همه با این گیاه قابل بهبود هستند. بارهنگ یک گیاه دارویی مهم با خواص دارویی مختلف از جمله ضد التهاب، مسکن، التیام دهنده، ضد عفونت، ملین، قابض و ادرارآور است. این خواص در طب سنتی گذشته بسیار مورد توجه قرار داشته و امروزه نیز علم مدرن به آن دست یافته است.
برخی از خواص بارهنگ که در ادامه به توضیح بیشتر آن می پردازیم عبارتند از درمان:
- مشکلات قاعدگی
- یبوست
- سرفه
- مشکلات مربوط به رحم
- بیماری های معده
- اسهال
- کبد چرب
- ترمیم زخم
- کنترل وزن
مطلب پیشنهادی جهت مطالعه: خواص چای ماسالا
1- خواص بارهنگ در قاعدگی
خون ریزی شدید در قاعدگی یکی از مشکلات رایج میان خانم های جوان است که با نگرانی های فراوانی همراه است. بارهنگ برای خانم هایی که در دوران قاعدگی دچار خون ریزی شدید هستند، می تواند همانند قرص مفنامیک اسید، شدت خون ریزی را کمتر کند. این ویژگی ممکن است به خاصیت ضد زخم و ضدالتهاب بارهنگ مربوط باشد. در یک تحقیق نتایج نشان داد که بارهنگ می تواند مدت و شدت خونریزی را در زنان به طور معناداری کاهش دهد. (منبع: pubmed)
2- خواص بارهنگ برای یبوست
استفاده از جوشانده بارهنگ برای یبوست مفید است. (منبع) زیرا بارهنگ دارا فیبر محلول است و در تماس با آب حالت ژله ای پیدا می کند. این خاصیت باعث نرم شدن و افزایش حجم مدفوع می شود و حرکت آن را در روده تحریک می کند.
دانه های بارهنگ حاوی پسیلیوم هستند. پسیلیوم، ملینی است که هم در یبوست و هم در اسهال مرتبط با IBS توصیه به مصرف آن می شود.
3- خواص بارهنگ برای سرفه
گیاه بارهنگ در گذشته برای درمان التهابات و عفونت های دستگاه تنفسی مورد استفاده بود. برای این کار، از جوشانده برگ بارهنگ استفاده می کردند زیرا حاوی تانن و موسیلاژ است و در کنترل التهاب مسیر تنفسی موثر است.
برونشیت یک بیماری التهابی با سرفه های شدید و مکرر است. به نظر می رسد که ترکیبات اصلی موجود در برگ بارهنگ می توانند از طریق اثر ضد التهابی سرفه را درمان کنند.
بارهنگ از طریق کاهش درد، تورم و کاهش مخاط به باز شدن مجاری هوایی کمک می کند. همچنین در از بین بردن باکتری های بیماری زا موثر است که این خود، برای درمان سرفه مفید است. خواص گزنه را مطالعه کنید.
طریقه مصرف بارهنگ برای سرفه
برای درمان سرفه، 1 قاشق چایخوری از دانه بارهنگ را در یک لیوان آب جوشیده و ولرم شده بریزید. اجازه دهید تا حالت ژله ای پیدا کند. این دمنوش را با یک قاشق چایخوری عسل ترکیب کرده و بنوشید. از جوشانده برگ های بارهنگ هم می توانید استفاده کنید.
4- خواص بارهنگ برای رحم
به گفته sciencedirect بارهنگ از طریق خاصیت ضدخونریزی و قابض بودن، باعث انقباض عضله و عروق رحم می شود و به همین سبب خونریزی پس از زایمان را کم می کند. تانن ها و فلاونوئیدها، اصلی ترین ترکیبات بارهنگ هستند که گیرنده های استروژن و انقباض عضله صاف رحم را تحریک می کنند.
همچنین، بارهنگ در درمان زگیل رحم، زخم رحم، خونریزی منومتر (خونریزی غیرطبیعی رحم یا خونریزی بین دوره های ماهانه) و پلیمنوره ( قاعدگی های مکرر که در آن چرخه های قاعدگی کوتاه تر از 21 روز هستند ) به صورت خوراکی یا واژینال مورد استفاده است.
5- خواص بارهنگ برای معده
برگ و دانه های بارهنگ حاوی ترکیبی به نام پلی هولوزیدی و موسیلاژ (لعاب گیاهی) هستند که اثر محافظتی در معده دارند. این مواد می تواند به شکل یک لایه محافظ، مانع از تحریک زخم معده به وسیله اسید معده شود.
همچنین، در یک تحقیق مشخص شد که عصاره بارهنگ قادر است تا مقدار اسید معده را کم کند. بنابراین، این گیاه برای معده درد و زخم های معده نیز بسیار کاربردی است.
6- خواص بارهنگ برای نوزاد
از نظر علمی شواهدی مبنی بر فواید بارهنگ در نوزادان موجود نیست. اگرچه برخی از تاثیر ضد یبوست و ضدسرفه آن برای کودکان و نوزادان صحبت می کنند اما به دلیل عدم موجودیت شواهد علمی بایستی حتماً با پزشک مشورت شود. برخی دیگر نیز اثر آن را در کاهش شب ادراری کودکان معرفی کرده اند. مصرف خودسرانه و مستقیم آن در نوزادان ممکن است با حساسیت و انسداد گوارشی همراه شود.
7- بارهنگ برای اسهال
اگرچه، بارهنگ با نرم کردن مدفوع به دفع راحت تر کمک می کند اما می تواند اسهال های شدید را نیز درمان کند.
اینکه بارهنگ هم برای یبوست مفید است و هم برای اسهال، مربوط به موسیلاژ است! در یبوست به دلیل خشک بودن مدفوع و محیط روده، دفع با سختی صورت می گیرد. در اینجا موسیلاژ با افزایش حجم مدفوع و نرم کردن آن به دلیل خاصیت ژل مانند، دفع را آسان می کند.
در حالیکه در اسهال، با اتصال به آب داخل روده، آن را جذب خودش می کند و در نتیجه غلظت محتویات روده بیشتر می شود. در نتیجه، مدفوع قوام می گیره و دفعات اجابت مزاج کمتر می شود.
پیشنهاد می شود تا طرز تهیه پنکیک رژیمی را نیز مطالعه کنید.
8- خواص و مصرف بارهنگ برای کبد چرب
برگ های بارهنگ خاصیت ضدالتهابی دارند. بیماری کبد چرب به شدت تحت تاثیر دو عامل التهاب و استرس اکسیداتیو است. برخی از تحقیقات نشان داده اند که عصاره بارهنگ آنزیم های کبدی را برای محافظت در برابر آسیب کبدی کاهش داده است. با کاهش آنزیم های کبدی شدت بیماری نیز کمتر می شود.
در مقالات مشابه نیز اثرات محافظت کنندگی سلول های کبدی بارهنگ مشاهده شده بود. به طور کلی به نظر می رسد بارهنگ از کبد در برابر آسیب ها محافظت می کند.
از طرف دیگر، فیبرهای محلول مانند آنچه در دانه بارهنگ موجود است با رفع یبوست به بهتر شدن علائم کبد چرب کمک می کند.
9- خواص بارهنگ برای زخم
هم در طب سنتی و هم در طب مدرن از بارهنگ برای بهبود زخم استفاده می شود. بارهنگ ممکن است با کاهش التهاب، از رشد میکروبی جلوگیری کرده و درد را تسکین دهد و به این روش زخم را سریع تر ترمیم کند.
در افرادی که دچار زخم در ناحیه پا هستند ترکیب ژل آلوئه ورا و بارهنگ می تواند اثربخشی بالایی داشته باشد. عصاره بارهنگ به تنهایی بر روی زخم، به ترمیم بافت پوست کمک شایانی می کند.
10- بارهنگ برای لاغری
بارهنگ با دلیل خصوصیت ژل مانند، خروج مواد غذایی از معده را آهسته می کند. افزایش حجم معده و کاهش اشتها نیز از دیگر ویژگی های آن هستند. اگرچه، نباید انتظار لاغری سریع از بارهنگ داشته باشید اما می توانید قبل از غذا یک لیوان از دمکرده آن را بنوشید تا اشتها شما برای غذا کم تر شود. می توانید از بارهنگ در ترکیب دتاکس واتر نیز استفاده کنید.
توجه داشته باشید که همراه با آن آب کافی بنوشید و از مصرف بیش از اندازه خودداری کنید. دریافت بیش از حد بارهنگ و یا هر نوع مواد غذایی فیبردار با عوارض گوارشی همراه است.
عوارض بارهنگ
ملین ها، غلات و سایر محصولات حاوی پسیلیوم (اسفرزه) بطور کلی ایمن در نظر گرفته می شوند. مگر افرادی که از قبل دچار گرفتگی های گوارشی هستند یا سابقه جراحی روده داشته اند.
عوارض جانبی گوارشی معمولاً خفیف هستند اما انسداد دستگاه گوارش یکی از عوارض رایج است. به ویژه در افرادی که سابقه جراحی یا مشکلات روده ای داشته اند و یا بارهنگ را با مقدار کافی آب مصرف نکرده اند. افرادی که مشکلات حلق یا دشواری در بلع دارند نیز باید از مصرف پسیلیوم خودداری کنند.
به دلیل احتمال کاهش سطح قند خون ناشی از پسیلیوم، باید سطح گلوکز خون در بیماران دیابتی به دقت پایش شود.
در صورت بروز هر یک از علائم زیر پس از مصرف پسیلیوم باید فوراً به پزشک مراجعه شود:
- درد قفسه سینه
- استفراغ
- دشواری در بلع
همچنین، واکنش های آلرژیک شدید شامل شوک آنافیلاکسی، دشواری در تنفس، خس خس سینه، بثورات پوستی و کهیر پس از مصرف محصولات پسیلیوم گزارش شده اند.
به علاوه، افرادی که به طالبی آلرژی دارند ممکن است به بارهنگ نیز واکنش نشان دهند.
تخم بارهنگ
تخم بارهنگ یا اسفرزه، کوچک، بیضی، قایقی شکل، به رنگ قهوه ای مایل به قرمز تیره، بی بو و تقریباً بی مزه هست. این دانه ها دارای لایه لعاب دار هستند که در تماس با آب، به سرعت منبسط شده و به سطوح مختلف می چسبند.
این ویژگی منحصر به فرد باعث شده است تا علاوه بر خواص درمانی، در صنایع غذایی به عنوان یک عامل غلظت دهنده و ژلاتینی ساز بسیار کارآمد باشد.
خواص تخم بارهنگ
به طور خاص، دانه های بارهنگ حاوی پسیلیوم هستند، نوعی فیبر که اغلب به عنوان یک ملین طبیعی استفاده می شود زیرا هنگام حرکت در دستگاه گوارش آب را جذب می کند.
از دانه های بارهنگ مکمل های حاوی فیبر ساخته می شود که برای مشکلات گوارشی مانند یبوست یا سندرم روده تحریک پذیر (IBS) کاربرد دارند. اگرچه، نتایج مطالعات در این زمینه متناقض بوده است. در برخی موارد، فیبر نامحلول ممکن است وضعیت بالینی IBS را بدتر کند.
ترکیب بارهنگ و عرق نعناع
نقطه اشتراک اصلی اثرات بارهنگ و عرق نعناع در خاصیت محافظت از معده نهفته است. بارهنگ به واسطه دارا بودن مواد لعابی نظیر موسیلاژ، قادر است لایه ای محافظ بر روی مخاط معده ایجاد کند.
از سوی دیگر، نعناع با تحریک تولید مخاط و کاهش ترشح اسید، به حفظ سلامت معده کمک می کند. در نتیجه، ترکیب این دو ماده می تواند با ترمیم پوشش معده، به بهبود علائم زخم و بهبود فرآیند گوارش کمک شایانی نماید.(منبع)
طبع بارهنگ
بارهنگ گیاهی با طبیعت سرد و خشک است که از گذشته برای درمان بیماری های مختلف استفاده میشد. مهم ترین خواص آن شامل کمک به بهبود بیماری های کبد، کلیه، دستگاه گوارش، کاهش سرفه و کمک به ترمیم زخم هاست. برگ و دانه بارهنگ دارای مواد مؤثری هستند که خاصیت محافظتی و درمانی دارند و به همین دلیل در طب سنتی کاربرد زیادی پیدا کرده اند
دمنوش بارهنگ برای لاغری
شواهد بررسی شده نشان می دهند که پسیلیوم قادر است تا با بهبود قند خون و سطح چربی های خون به کاهش وزن کمک کند. از طرف دیگر، نتیجه یک مقاله متاآنالیز نشان داد که مصرف پسیلیوم به صورت دوزهای تقسیم شده در بازه زمانی کوتاهی پیش از مصرف غذا، می تواند به عنوان یک مداخله تغذیه ای موثر عمل کند.
این مطالعه نشان داد که این مکمل به طور معناداری منجر به کاهش وزن بدن، شاخص توده بدنی (BMI) و دور کمر در افراد دارای اضافه وزن و چاقی می شود. احتمالاً این اثرگذاری ناشی از افزایش احساس سیری، بهبود کنترل اشتها و کنترل انسولین به واسطه ویژگی های فیبری و ژلاتینی پسیلیوم است که باعث می شود حجم وعده غذایی مصرفی به طور خودکار کاهش یابد.
سخن پایانی
بارهنگ، یک گیاه با فواید بی شمار است. ترکیبات فعال آن قادر هستند تا به حفظ سلامتی در بخش های مختلف بدن کمک کنند. سعی کنید در اسرع وقت این گیاه دارویی را تهیه کنید و از خواص آن بهره مند شوید.
منابع:
