5 بهترین خواص استویا چیست؟
استویا چیست؟
استویا گیاهی است بومی آمریکای جنوبی که اکنون در بسیاری از مناطق جهان از جمله آسیا، اروپا و آمریکای شمالی کشت می شود. در حال حاضر، بیش از 200 گونه استویا در سراسر جهان وجود دارد اما Stevia rebaudiana تنها گونه با طعم شیرین است.
طعم شیرین آن به دلیل وجود گلیکوزیدهای استویول است که 100 تا 300 برابر شیرین تر از شکر هست. (منبع)
به طور رایج به عنوان جایگزین گیاهی برای قند و شکر استفاده می شود. این ماده بدون کالری در بین افراد دیابتی، به عنوان جایگزین برای قند، محبوبیت زیادی کسب کرده است.
دلیل محبوبیت آن این است که این شیرین کننده در مقایسه با سوکرالوز و آسپارتام به طور طبیعی از گیاه استخراج می شود و به صورت آزمایشگاهی تولید نشده است.
از آنجا که دریافت قند و شکر با بسیاری از بیماری ها مرتبط هستند، جایگزینی قند با استویا ممکن است انتخاب سالم تری باشد. برای اطلاع از خواص استویا، ادامه مقاله را مطالعه کنید.
خواص استویا
برخلاف قند و شکر سفید، استویا با ویژگی های مفیدی همراه است که آن را به یک گزینه رژیمی و نسبتاً سالم برای افراد با ذائقه شیرین تبدیل می کند. بسیاری از مطالعات نشان داده اند که استویا دارای فواید مختلفی برای سلامتی از جمله خواص ضد دیابت، ضد چاقی، ضد فشار خون، ضد میکروب و آنتی اکسیدانی است.
(منبع)
اصلی ترین خواص استویا عبارتند از:
- کاهش وزن
- تنظیم قند خون
- کاهش چربی خون
- خاصیت آنتی اکسیدانی
- کاهش بیماری های قبلی- عروقی
در ادامه 5 مورد از مهم ترین خواص استویا را با هم بررسی می کنیم:
1- کاهش وزن
از آنجاییکه استویا بدون کالری است می تواند برای افراد چاقی که تمایل شدید به شیرینی دارند، مناسب باشد. شکر معمولی در هر گرم 4 کالری انرژی دارد، در حالی که کالری استویا صفر است.
نتایج یک بررسی علمی نشان داد جایگزینی استویا با شکر در مدت 12 هفته با کاهش وزن معنی دار همراه بود.
جایگزینی شکر با استویا شاخص گلیسمی (GI) غذاها را کاهش می دهد. این یعنی، قند خون به سرعت افزایش پیدا نمی کند و مانع از نوسان شدید قند خون می شود. همین عامل ممکن است نقش مهمی در مدیریت وزن داشته باشد.
شکر معمولی دارای شاخص گلیسمی 65 است (100 بالاترین شاخص گلیسمی است) و باعث افزایش سریع قند خون می شود. در حالی که استویا حاوی هیچ ماده ای نیست که قند خون را افزایش دهد و بنابراین دارای شاخص گلیسمی صفر است. این ویژگی برای افرادی که کنترل قند خون ضعیفی دارند، مناسب است.
2- تنظیم قند خون
این شیرین کننده همچنین ممکن است به مدیریت قند خون کمک کند. در یک مقاله به منظور بررسی سطح قند خون، افراد شرکت کننده به دو گروه تقسیم شدند. گروه اول، دسر نارگیلی تهیه شده با ۵۰٪ استویا و ۵۰٪ شکر و گروه دوم همان دسر را با 100% شکر مصرف کردند. پس از خوردن دسر، گروه اول سطح قند پایین تری نسبت به گروه دوم داشتند.
این اثر ممکن است به این دلیل باشد که استویا حساسیت به انسولین را بهبود می بخشد.
مصرف استویا برای مدت زمان 1 تا 4 ماه (نه در طولانی مدت) می تواند سطح قند خون را به ویژه در افراد چاق و دیابتی کاهش دهد. احتمالاً مصرف استویا بر غلظت انسولین و سطح گلوکز خون سه ماهه (HbA1C) تاثیری ندارد.
پیشنهاد می شود تا با قویترین پایین آورنده قند خون نیز آشنا شوید.
3- کاهش چربی خون
تحقیقات در سطح حیوانی نشان می دهند که مصرف استویا با کاهش تری گلیسیرید و افزایش سطح کلسترول خوب (HDL) مرتبط است. هر دو این موارد با خطر کمتر ابتلا به بیماری های قلبی همراه هستند.
در دیابت و پیش دیابت، معمولاً کبد تمایل بیشتری به ساخت چربی دارد. استویا ممکن است با تنظیم بیان ژن ها باعث شود تا:
تولید اسیدهای چرب جدید کمتر شده و در نتیجه تری گلیسرید (TG) و گاهی LDL کاهش پیدا کند.
همچنین، استویا با بهبود مقاومت به انسولین بر روی TG و LDL اثر کاهشی دارد.
کاهش استرس اکسیداتیو و التهاب به واسطه استویا، راه دیگری برای کاهش چربی خون است.
پیشنهاد می شود تا با بهترین راه کاهش چربی خون نیز آشنا شوید.
4- خاصیت آنتی اکسیدانی
یکی از مستند ترین اثرات استویا، فعالیت آنتی اکسیدانی آن است که به دلیل دارا بودن ترکیب فنلی یا فلاونوئیدی منحصر به فرد آن است. (منبع)
گلوتاتیون پراکسیداز (GSH-Px) یک آنزیم است. این آنزیم نقش مهمی در سیستم دفاع آنتی اکسیدانی بدن دارد و به محافظت از سلول ها در برابر آسیب ناشی از رادیکال های آزاد کمک می کند. استویا می تواند فعالیت آنزیم GSH-Px را افزایش دهد.
افزایش ظرفیت آنتی اکسیدانی بدن با ترمیم بافت های آسیب دیده و جلوگیری از پیری زودرس همراه است.
5- کاهش بیماری های قلبی-عروقی
بهبود سطح چربی خون از طریق افزایش HDL و کاهش تری گلیسیرید می تواند عاملی برای پیشگیری از بیماری های قلبی باشد.
استویا در کاهش فشار خون موثر است و مکانیسم کاهش فشار خون آن احتمالاً به دلیل مهار ورود یون های کلسیم به داخل عضلات صاف رگ های خونی است. کاهش ورود کلسیم باعث گشاد شدن رگ های خونی می شود که مقاومت در برابر جریان خون را کاهش داده و در نهایت فشار خون را پایین می آورد.
طبع استویا
استویا طبع گرم و خشکی دارد. طبع گرم آن می تواند به ایجاد توازن در بدن افرادی کمک کند که غلبه سردی دارند و طبع خشک آن نیز معمولاً به کاهش رطوبت های اضافی منجر می شود. به همین دلیل، در مزاج هایی که با سردی و تری همراه هستند (مثلاً برخی حالات بلغم گونه)، ممکن است مصرف آن سازگارتر باشد. در افراد با مزاج گرم و خشک، مصرف زیاد می تواند موجب تشدید خشکی و علائم مرتبط شود.
مطلب پیشنهادی جهت مطالعه: خواص کلم بروکلی
کالری استویا
استویا به عنوان یک شیرین کننده طبیعی، دارای کالری تقریباً صفر است.
این ویژگی آن را به گزینه ای مناسب برای افراد در رژیم های کاهش وزن و کنترل قند خون تبدیل می کند. این گیاه به دلیل داشتن گلیکوزیدهای استویول، بدون افزایش سطح قند خون جذب می شود و هیچ تأثیر قابل توجهی بر میزان کالری مصرفی روزانه ندارد. بنابراین، می تواند جایگزین مناسبی برای قندهای سنتی باشد و در عین حال مزه شیرین را بدون اضافه کردن کالری اضافی فراهم کند.
توجه داشته باشید که برخی از انواع برندهای استویا ممکن است به دلیل افزودنی های مختلف کالری داشته باشند، پس به مشخصات روی بسته بندی دقت کنید.
کلام پایانی
این گیاه با شیرینی طبیعی، کالری بسیار پایین و فواید مهم می تواند گزینه ای کاملاً رژیمی تلقی شود. با این حال، اثرات طولانی مدت مصرف مکرر استویا نیز هنوز ناشناخته است و بهتر است در مصرف آن نیز زیاده روی نکنید.
منابع:
