خواص عرق کاسنی | از زمان مصرف تا خواص برای پوست

عرق کاسنی چیست؟

کاسنی گیاهی بومی اروپا و آسیا است که از ریشه، برگ و گل آن در طب سنتی استفاده می ‌شود. بر اساس تحقیقات اخیر، کاسنی منبعی از عناصر مهم مانند پتاسیم، آهن، کلسیم، ویتامین ‌های A، B1، B2 و C و ترکیبات مانند اینولین و لاکتون ‌های سسکوئی ‌ترپنی است.

ریشه کاسنی حاوی اینولین است که یک ماده نشاسته ای است. اینولین اثر ملینی ملایم دارد و تورم را کاهش می دهد.

عرق کاسنی حاوی ترکیبات فنولی، معطر و فرار است که حاصل تقطیر ریشه یا سرشاخه ها است. این فرآورده در طب سنتی به ‌عنوان صفرا آور و لاغرکننده شناخته می ‌شود.

به طور سنتی مردم از کاسنی برای سلامت کبد و قلب، رفع یبوست، سوء هاضمه، فشار خون بالا و بسیاری از بیماری های دیگر استفاده می کنند. اگر این موضوع برایتان جذاب است ادامه مقاله را مطالعه بفرمایید.

خواص عرق کاسنی

بر اساس مشاهدات علمی عرق کاسنی خواص زیر را دارد:

• ملین
• ضدآلرژی
• کاهش زردی در نوزادان
• خاصیت آنتی اکسیدانی و ضدالتهابی
• بهبود شاخص های تولیدمثلی در مردان
• حمایت از سلامت بانوان با کاهش علائم سندرم تخمدان پلی‌کیستیک

به طور مختصر، طب سنتی نیز خواص زیر را برای عرق کاسنی برشمرده است:

• کاهش درد و التهاب معده
• باز شدن مجاری کبد و صفرا
• افزایش دفع ادرار و پاکسازی مجاری ادراری
• کاهش سردردهای ناشی از گرمی

عرق کاسنی را کی بخوریم

از نظر علمی دوز و زمان مشخصی برای مصرف این فرآورده گیاهی معرفی نشده است. در طب سنتی، معمول ‌ترین توصیه مصرف عرق کاسنی نیم تا یک ساعت قبل از غذا برای کاهش اشتها و ترشح صفرا یا کمی بعد از غذاهای چرب برای کمک به هضم است.

برای پاکسازی کبد نیز بهترین زمان مصرف صبح ناشتا یعنی حدود ۳۰ دقیقه تا یک ساعت قبل از صبحانه است.

خواص عرق کاسنی برای مردان

یکی از یافته‌ های قابل‌توجه در مورد خواص عرق کاسنی برای مردان، پژوهشی روی موش های صحرایی نر است که نشان می دهد دریافت عصاره کاسنی به مدت ۶۰ روز باعث افزایش قطر لوله‌ های منی ‌ساز، افزایش شاخص اسپرم‌ زایی، افزایش تعداد و تحرک اسپرم و افزایش سطح تستوسترون در موش‌ های نر شد.

این مطالعه نشان داد مصرف کاسنی توسط موش ‌های نر به طور قابل توجهی عملکرد تولید مثلی را بهبود بخشید. (pubmed)

در مطالعه دیگر نیز، مصرف عرق کاسنی به مدت سه هفته باعث افزایش معنادار هورمون‌ های FSH، LH، تستوسترون و افزایش تعداد اسپرم بدون هیچ گونه آسیب کبدی یا کلیوی شد. به نظر می رسد این اثرات مربوط به ترکیبات آنتی‌ اکسیدانی کاسنی مانند فلاونوئیدها، پلی فنول ها و ترپن ها باشد که از طریق کاهش استرس اکسیداتیو و بهبود عملکرد محور هورمونی تولیدمثل عمل می‌ کنند.

با وجود نتایج مثبت، غالب این پژوهش ها بر روی موش های آزمایشگاهی بوده و برای نتیجه گیری در مورد انسان نیاز به پژوهش های بیشتری است.

عرق کاسنی در بارداری

به گفته Healthline مصرف عصاره کاسنی خارج از زمان بارداری توسط FDA به‌طور کلی بی ‌خطر تلقی می ‌شود. اما به دلیل فقدان پژوهش کافی درباره اثر آن در دوران بارداری، بهتر است پیش از مصرف عرق کاسنی با پزشک زنان مشورت کنید. دلیل اصلی این احتیاط، اثر شناخته‌ شده کاسنی به‌ عنوان محرک احتمالی انقباضات رحمی است که می ‌تواند خطر زایمان زودرس یا خون‌ ریزی را افزایش دهد.(webmd)

خواص عرق کاسنی برای رحم

آنچه در منابع علمی مستند است، اثر تحریک‌ کنندگی روی انقباضات رحمی است. این ویژگی در طب سنتی گاهی برای کمک به تنظیم قاعدگی به کار رفته است.

در یک مقاله ترکیب جوشانده کاسنی در کنار 6 گیاه دیگر یعنی بابونه، سرخس پرسیاوش، گل ختمی، کاهو، کرفس و رازیانه برای تنظیم قاعدگی مفید بوده است.

به نظر می رسد، با تحریک انقباضات رحم، افرادی که به علت های مختلف (به جز احتمال بارداری) قاعدگی های دیر به دیر دارند بتوانند از اثر مفید عرق کاسنی بهره مند شوند. توجه داشته باشید که عرق کاسنی به سبب ایجاد انقباض در رحم، احتمالاً در زمان شروع پریودی موجب افزایش درد در ناحیه شکم خواهد شد.

خواص عرق کاسنی برای پوست

با افزایش سن، پوست دچار تغییرات مختلفی از جمله خشکی و چروک شده و عملکرد سد دفاعی پوست نیز دچار آسیب می ‌شود. این سد برای جلوگیری از مشکلات پوستی و حفظ تعادل کلی بسیار مهم است. در یک پژوهش علمی، عصاره ریشه کاسنی در فرمولاسیون ‌های آرایشی بررسی شد.

نتایج نشان داد استفاده موضعی از این عصاره به مدت ۱۴ و ۲۸ روز توانست عملکرد سد پوستی را بهبود بخشد و میزان از دست دادن آب از راه پوست را کاهش دهد، اثری که پژوهشگران آن را شبیه به عملکرد ویتامین D روی پوست توصیف کرده ‌اند.

علاوه بر این، مطالعات آزمایشگاهی نشان داده ‌اند عصاره کاسنی به دلیل غلظت بالای پلی ‌فنول ‌ها و فلاونوئیدهایی مانند کوئرستین و کامپفرول، خاصیت آنتی ‌اکسیدانی قابل ‌توجهی دارد که با کاهش اثرات استرس اکسیداتیو، از سلامت و شادابی پوست حمایت می‌کند.

عرق کاسنی برای لاغری شکم

مطالعات علمی نشان دادند که اینولین یا همان فیبر در ریشه کاسنی، می ‌تواند به کنترل وزن کمک کند. در یک بررسی جامع روی بیش از هزار نفر، مصرف این فیبر باعث کاهش وزن و بهبود شاخص توده بدنی شد. دلیل این اثر آن است که اینولین در روده بزرگ توسط باکتری ‌های مفید تخمیر می ‌شود و این فرایند می ‌تواند احساس سیری را بیشتر کرده و به تنظیم قند خون و چربی خون هم کمک کند.

البته باید گفت همه مطالعات این اثر سیری ‌آور را تأیید نکرده ‌اند؛ برای مثال در یک مطالعه روی بیماران دیابتی، مصرف اینولین تغییری در احساس گرسنگی یا میزان غذای دریافتی ایجاد نکرد.

احتمالاً بخشی از اثر اینولین بر وزن، نه از راه کنترل سیری، بلکه در بلند مدت و از طریق تأثیر بر باکتری ‌های روده و تنظیم متابولیسم بدن اتفاق می ‌افتد.

از طرف دیگر، عرق کاسنی که با تقطیر گیاه به‌دست می ‌آید داستان متفاوتی دارد. اینولین مولکول بزرگ و سنگینی است که در فرایند تقطیر تبخیر نمی ‌شود و وارد مسیر عرق گیری نمی ‌گردد.

بنابراین عرق کاسنی عملاً اینولین ندارد و نمی‌توان انتظار داشت همان اثر کاهش ‌وزن ناشی از ریشه کاسنی را داشته باشد.

آنچه ممکن است در عرق کاسنی وجود داشته باشد بیشتر ترکیبات فرار و رایحه ‌ای گیاه است و حتی آنتی ‌اکسیدان‌ های اصلی در آن به مقدار بسیار کمی حضور دارند. در مجموع، اثربخشی عرق کاسنی بر لاغری شکم همچنان به پژوهش‌های علمی بیشتری نیاز دارد.

مطلب پیشنهادی جهت مطالعه: دارچین برای لاغری

عرق کاسنی برای کبد

کاسنی در طب سنتی به ‌عنوان گیاهی مفید برای کبد شناخته می ‌شود اما شواهد علمی محکم اغلب مربوط به عصاره یا ریشه کاسنی هستند و نه عرق آن.

پژوهش ها نشان می دهند که مصرف دم‌ کرده دانه کاسنی (۹ گرم در روز) به ‌تنهایی یا همراه زردچوبه، به بهبود شاخص ‌های چاقی و پروفایل چربی خون در بیمار مبتلا به کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) کمک کرد.(pubmed)

با این حال، یک مرور نظام ‌مند و متاآنالیز جدیدتر، نتیجه گرفت شواهد فعلی درباره اثر کاسنی بر آنزیم‌ های کبدی و چربی خون در بیماران NAFLD هنوز کافی و قطعی نیست و به مطالعات بیشتری نیاز دارد.

در مطالعات حیوانی شواهد امیدوارکننده ‌ای وجود دارد. در یک مطالعه روی موش‌ های صحرایی، عصاره کاسنی توانست کبد را در برابر آسیب ناشی از سم محافظت کند و استرس اکسیداتیو را کاهش دهد.

نکته قابل توجه این است که اکثر مقالات به طور مستقیم عرق کاسنی را بررسی نکرده ‌اند و نمی ‌توان این یافته ‌ها را به عرق آن تعمیم داد. بنابراین، احتمال دارد سایر روش های مصرفی کاسنی (مصرف مستقیم یا جوشانده) آن بتواند اثربخشی بیشتری داشته باشد.

لاغری سریع با عرق کاسنی

باید صادقانه گفت که هیچ پژوهش علمی از لاغری سریع با عرق کاسنی در حال حاضر حمایت نمی ‌کند. شواهد موجود نشان می ‌دهند که کاهش وزن عمدتاً ناشی از اینولین کاسنی است و در طی یک فرایند تدریجی، نه سریع!

بنابراین ادعاهایی که عرق کاسنی را به‌ عنوان یک راه‌ حل سریع برای لاغری معرفی می ‌کنند، با شواهد علمی هم‌ خوانی ندارند. در بهترین حالت، کاسنی می ‌تواند به‌عنوان یک مکمل سرشار از مواد مفید در کنار رژیم غذایی و فعالیت بدنی (در یک بازه زمانی چند هفته ‌ای تا چند ماهه) مؤثر باشد، آن ‌هم عمدتاً در فرمی که ریشه آن مورد استفاده قرار بگیرد. البته در صورت صلاح دید پزشک یا متخصص تغذیه استفاده از عصاره کاسنی به عنوان مکمل دارویی نیز ممکن است نتیجه بخش باشد.

کلام پایانی

کاسنی گیاهی سرشار از مواد مغذی و فیبر است که اینولین جزئی منحصر به فرد در آن محسوب میشود. عرق کاسنی می تواند به عنوان یک طعم دهنده با خاصیت درمانی در ترکیب بسیاری از نوشیدنی ها جای بگیرد. سعی کنید برای یک سبک زندگی سالم استفاده از گیاهان دارویی متنوع را دست کم نگیرید.