نقرس چیست | برای درمان نقرس چی بخوریم؟
بیماری نقرس چیست؟
نقرس نوعی آرتروز و آسیب به مفاصل است که با حملات ناگهانی و شدید درد، تورم، قرمزی و حساسیت در یک یا چند مفصل مشخص می شود. نقرس زمانی اتفاق می افتد که اسید اوریک یا اوره در خون افزایش می یابد و در صورت عدم دفع یا تولید زیاد اوره، کریستال های تیزی در داخل و اطراف یک یا چند مفصل تشکیل می شوند. شایع ترین درد، در مفصل شست پا بروز می کند و حمله آن به نحوی است که می تواند فرد را در نیمه شب با حس درد سوزاننده از خواب بیدار کند.
مفصل آسیب دیده داغ، متورم و آنقدر حساس است که حتی وزن ملحفه روی آن ممکن است غیرقابل تحمل به نظر برسد. در صورت درمان به موقع، بعد از مدتی علائم التهاب از بین می روند. برای یافتن پاسخ نقرس چیست ادامه مطلب را مطالعه بفرمایید.
انواع نقرس شامل چیست؟
بر اساس علت و میزان درگیری می توان انواع نقرس را به اولیه و ثانویه تقسیم کرد.
نوع اولیه: نقرس ایدیوپاتیک (بدون علت)، نوع کم دفع کلیوی (RUE)، نوع اضافه بار کلیوی (ROL) و ترکیبی (RUE و ROL) از زیر مجموعه های نقرس اولیه هستند.
نقرس ثانویه: می تواند ناشی از دارو و یا بیماری مزمن کلیه باشد.
علائم نقرس
نشانه ها و علائم نقرس، در مفصل هستند و اکثر مواقع به طور ناگهانی و در شب شروع می شوند. این علائم عبارتند از:
درد شدید در مفاصل: نقرس به طور شایع انگشت شست پا را تحت تأثیر قرار می دهد اما به این معنی نیست که سایر مفاصل سالم هستند. در صورت عدم درمان، التهاب به مفاصل مچ پا، دست، زانوها، آرنج و انگشتان نیز حمله می کند. در 4 تا 12 ساعت اول پس از شروع حمله، درد شدیدی حس می شود.
ناراحتی طولانی مدت: : پس از کم شدن شدت درد، همچنان ممکن است تا چند روز یا چند هفته به صورت مزمن احساس ناراحتی و درد ادامه داشته باشد. حمله های بعدی معمولاً طولانی تر بوده و مفاصل بیشتری را درگیر میکند.
التهاب: مفصل یا مفاصل آسیب دیده دچار تورم، گرما و قرمزی می شوند. این مفاصل به شدت حساس می شوند و هر گونه فشار را تحمل نمی کنند.
محدودیت دامنه حرکتی: پیشرفت نقرس ممکن است مفاصل را به حدی ملتهب کند که سطح فعالیت فرد به شدت محدود شود.
علائم اولیه نقرس
مرحله اول نقرس بی صدا می باشد یعنی تنها با آزمایش خون مشخص می شود. بالا رفتن سطح اوره در خون یک دلیل مهم برای بررسی سایر علائم است. حتی ممکن است در این زمان کریستال هایی در مفاصل تشکیل شوند اما هنوز هیچ درد، تورم یا علامت دیگری حس نخواهد. البته، سطح بالای اوره برای همه افراد نشانه نقرس نیست. سپس، به مرور ممکن است علائم از انگشت شست پا شروع شود.
مطلب پیشنهادی جهت مطالعه: دلایل نفخ معده
علائم شدید نقرس
در مراحل انتهایی این بیماری، تجمع شدید کریستال ها در مفاصل و پوست باعث درد و حساسیت شدید می شوند. بسته به محل قرارگیری کریستال ها، ممکن است آسیب های جدی به بخش های مختلف، حتی کلیه وارد شود. در این مرحله، فرد از نظر حرکت و انجام فعالیت های روزانه به شدت محدود خواهد بود و توانایی او کاهش می یابد. این مرحله زمانی بروز می کند که فرد هیچ نوع اقدام درمانی را شروع نکرده باشد و یا روش های درمانی پاسخگو نباشند.
به کریستال های تجمع یافته توده های توفی گفته می شود. اگر کریستال ها در دستگاه ادراری جمع شوند، باعث ایجاد سنگ کلیه می شوند.
علائم سنگ کلیه عبارتند از:
- درد در شکم یا پهلو
- درد در کشاله ران یا ناحیه تناسلی
- تغییر در رنگ ادرار
- وجود خون در ادرار
- تب یا لرز
- حالت تهوع و استفراغ
مطلب پیشنهادی جهت مطالعه: لاغری بعد از زایمان
علائم نقرس در آزمایش خون چیست
این آزمایش ها به پزشک شما کمک می کنند تا ابتلا به نقرس را بهتر تشخیص دهد:
آزمایش خون: سطح بالای اسید اوریک در خون یک شاخص کلیدی نقرس است. آزمایش خون می تواند سطح آن را بررسی کند اما سطح بالای اسید اوریک همیشه به معنای نقرس نیست. نیتروژن اوره خون یا BUN نیز برای رد سایر علل احتمالی درد مفاصل ارزیابی می شود. سایر آزمایشات تکمیلی عبارتند از:
آزمایش مایع مفصلی: مایع با سوزن از مفصل دردناک گرفته شده و در زیر میکروسکوپ بررسی می شود تا وجود کریستال ها مشخص شود.
سونوگرافی: این آزمایش بدون درد از امواج صوتی برای جستجوی رسوب اسید اوریک استفاده می کند.
درمان بیماری نقرس
درمان نقرس نیازمند یک رویکرد چند جانبه است تا هم از طریق دارو و هم به واسطه حذف مواد غذایی محرک بتوان علائم را تسکین داد. راه درمان نقرس کاهش التهاب، تورم و سطح اسید اوریک در خون است تا از مشکلات سلامتی مرتبط با آن در آینده جلوگیری شود.
درمان نقرس با دارو
بنابر تشخیص پزشک، تعیین نوع و دوز دارو به شدت و زمان شروع علائم بستگی دارد. به طور کلی، جهت اطلاع برخی از داروهای مورد استفاده در این بیماری را معرفی می کنیم.
تسکین فوری درد
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن با کمک به کاهش درد و التهاب مفاصل در طول حمله نقرس، درد را به سرعت تسکین می دهند. استفاده از مسکن در ۲۴ ساعت اول به کوتاه شدن زمان و شدت حمله کمک می کند. استفاده از یخ، استراحت و بالا نگه داشتن مفصل راهکارهای دیگری هستند. استفاده از دوش آب گرم و استفاده از بطری یا پد های گرم نیز در کاهش درد موثر است.
مطلب پیشنهادی جهت مطالعه: علائم سردی معده
داروهای نقرس
داروهای زیر معمولاً توسط پزشک برای کاهش درد و التهاب تجویز می شوند که حتماً نیاز به نسخه پزشک دارند:
- کلشیسین: کاهش التهاب
- ایندومتاسین: مسکن قوی برای مبارزه با التهاب
- آلوپورینول و فبوکسوستات: کاهش تولید اسید اوریک
- پگلوتیکاز: تجزیه اسید اوریک
- پروبنسید: کمک به دفع اسید اوریک از طریق کلیه ها
- کرم و ژل های موضعی روش های دیگری از درمان نقرس هستند.
قبل از مصرف هر گونه مکمل یا دارو به عنوان بخشی از برنامه درمانی نقرس، با پزشک خود مشورت کنید.
درمان خانگی نقرس
برای درمان نقرس چی بخوریم؟ برخی غذاها و مکمل ها هم می توانند به درمان نقرس کمک کنند، مانند:
- گیلاس: آنتی اکسیدان هایی به نام آنتوسیانین که در رنگدانه گیلاس یافت می شوند، می توانند با کاهش سطح اسید اوریک به پیشگیری و درمان نقرس کمک کنند. مطالعات نشان می دهند که انواع غلیظ گیلاس، مانند آبمیوه و عصاره آن بیشترین فواید را برای سلامتی دارند.
- بروملین: نوعی آنزیم است که در میوه و ساقه آناناس پیدا می شود. این ماده می تواند درد و تورم نقرس و سایر انواع آرتروز را کاهش دهد.
- ویتامین C: تاثیر ویتامین C از طریق کاهش سطح اسید اوریک است به طوری که حتی از بیماری نیز جلوگیری می کند. مرکبات، فلفل و کلم بروکلی منابع خوبی از این ویتامین هستند. درمان گلودرد و سرماخوردگی نیز نیازمند مصرف مواد ضدالتهاب مانند مرکبات و آناناس است.
مطلب پیشنهادی جهت مطالعه: ورزش سی ایکس در لاغری
راه پیشگیری از نقرس
اگرچه، بخش مهمی از این بیماری به شرایط زندگی و یا ژنتیک بستگی دارد اما توصیه می شود تا با اصلاح سبک زندگی از ابتلا به نقرس جلوگیری کنید.
همچنین، این اقدامات از شدت گرفتن حمله های نقرس نیز پیشگیری می کنند:
- ورزش ملایم و استاندارد
- رژیم غذایی متعادل برای کنترل وزن
- هیدراته ماندن با نوشیدن مقدار زیادی آب
- دوری از محرک های نقرس مانند اضافه وزن، فشار خون بالا، دیابت و بیماری کلیوی
مطلب پیشنهادی جهت مطالعه: آلرژی چیست؟
برای درمان نقرس چی بخوریم
آنچه می خورید و می نوشید در تشدید حملات نقرس نقش دارد.
غذاها و نوشیدنی هایی که باید از آن ها اجتناب کرد:
- نوشیدنی های شیرین
- مصرف بیش از حد الکل، به ویژه آبجو
- گوشت ها با سطح پورین بالا، مانند جگر، قلوه و خوئک
مواد غذایی مجاز:
- میوه ها، سبزیجات و غلات کامل که منابع کربوهیدرات پیچیده هستند.
- قهوه که ممکن است احتمال ابتلا به نقرس را کاهش دهد.
- گوشت و مرغ بدون چربی، لبنیات کم چرب و عدس برای پروتئین
- مقدار متوسط ماهی
بیماری های التهابی در طی سال های اخیر به شدت همه گیر شده اند و نیاز است تا با اصلاح سبک زندگی و پیروی از یک تغذیه سالم از شدت فاکتورهای آسیب رسان به بدن مانند مواد التهاب زا و رادیکال های آزاد جلوگیری کرد. بیماری نقرس می تواند با شروع روند درمان به سرعت بهبودی را طی کند، فقط نیاز است تا به موقع تشخیص یابد.
منبع
👍🏻