افزایش اشتها با رژیم غذایی صحیح 2022

نداشتن اشتها معضلی است که اکثر افراد لاغر با آن درگیر هستند و برای همین مدام به دنبال راه های افزایش اشتها و چاقی می گردند. گاهی اوقات ممکن است شخصی به صورت ناگهانی اشتهای خود را از دست بدهد و یا به صورت کلی و از کودکی اشتهای کمی داشته باشد. راه درمان هر کدام از این افراد متفاوت است. در گروه اول دلیل کاهش اشتها ممکن است وجود یک بیماری یا شرایط پزشکی خاص باشد و در گروه دوم اصولا به صورت ژنتیکی حجم معده و میزان ترشح هورمون‌های گرسنگی متفاوت است.


راه های افزایش اشتها 

برای افزایش اشتها در افراد لاغر باید ابتدا دلیل آن را مشخص کرد و سپس سراغ درمان رفت. اگر کاهش اشتها به دلیل وجود بیماری باشد هر چقدر هم که از راهکارهای افزایش اشتها استفاده کنید باز شاهد بهبودی نخواهید بود چرا که هنوز دلیل اصلی برطرف نشده است. با این اوصاف سعی کنید ابتدا دلیل اصلی را درمان کرده و در کنار آن از راهکارهای افزایش اشتها که در این مقاله بیان شده است استفاده کنید. 

درمان پزشکی

اگر اشتهای خود را به صورت ناگهانی و برای مدت نسبتا طولانی از دست داده‌اید حتما برای تشخیص دلیل آن باید به پزشک مراجعه کنید. پزشک با انجام آزمایشاتی مانند آزمایش کامل خون و مدفوع و همچنین بررسی شرایط روحی روانی می‌تواند دلیل اصلی آن را شناسایی کند. برای هر کدام از دلایل ممکن که به کاهش اشتها منجر می‌شوند درمان‌های متفاوتی وجود دارد که در زیر انواع آن‌ها را بررسی خواهیم کرد. 

تغییر در دوز یا نوع داروی مصرفی 

ممکن است کاهش اشتهای شما نتیجه مصرف داروی خاصی باشد. داروهایی مانند آنتی بیوتیک‌ها و داروهای شیمی درمانی می‌توانند بر روی اشتها تاثیر بگذارند و باعث سرکوب آن شوند. اگر حس کردید به دلیل مصرف داروی خاصی اشتهای شما کم می‌شود حتما با پزشک مشورت کنید. پزشک شما ممکن است دوز دارو و یا نوع آن را تغییر دهد. اما مراقب باشید که داروهای خود را بدون توصیه پزشک قطع یا تعویض نکنید.


تجویز داروهای افزایش دهنده اشتها

برخی از داروها طبق دستور و توصیه پزشک برای کمک به دیگر راهکارهای درمانی توصیه می‌شوند. به عنوان مثال زمانی که شما درگیر درمان سرطان خود با داروهای شیمی درمانی هستید راهی برای حذف داروی مصرفی شما نیست، برای همین پزشک داروهای افزایش دهنده اشتها را هم تجویز می‌کند تا عوارض ناشی از شیمی درمانی کاهش یابد. 

گاهی اوقات هم در کودکانی که اشتهای کمی دارند از داروهای افزایش اشتها استفاده می‌شود تا بتوان به افزایش حجم معده کودک کمک کرد.


درمان بیماری اصلی و زمینه‌ای

بیماری‌های مختلفی می‌توانند در پشت زمینه کاهش اشتها باشند از بیماری‌های جسمی گرفته تا مشکلات روحی روانی. بیماری‌هایی مانند نارسایی مزمن کلیوی یا کبدی، مشکلات قلبی، هپاتیت، ایدز، کم کاری تیروئید و سرطان‌های مربوط به دستگاه گوارش می‌توانند به کاهش اشتها منجر شوند. اگر وجود بیماری در شما تشخیص داده شود شروع درمان آن می‌تواند باعث بهبود اشتهای شما شود و دیگر نیازی به راهکارهای درمانی دیگر نیست.


درمان خانگی 

در کنار درمان‌های پزشکی، می‌توانید با کمک چندین راهکار ساده به بازگشت اشتهای خود کمک کنید :

لذت بخش تر کردن غذا خوردن 

گاهی اوقات فقط تغییر در محیط غذا خوردن می‌تواند راه حل مشکل شما باشد. سعی کنید اگر اصولا تنها غذا می‌خورید بیشتر به جمع دوستان و آشنایان بروید و همراه با آن‌ها وعده‌های غذایی را مصرف کنید. به رستوران بروید و غذایی که دوست دارید را سفارش دهید یا هم¬زمان با خوردن غذا برنامه تلویزیونی مورد علاقه خود را تماشا کنید. زمانی که شما تمرکز کمتری بر غذا خوردن خود داشته باشید دیر تر احساس سیری می‌کنید و می‌توانید بیشتر به خوردن ادامه دهید.


وعده ها را با حجم کمتر و در تعداد بیشتری مصرف کنید

یکی از راه‌های اصلی مقابله با کاهش اشتها کم کردن حجم وعده‌ها و در عوض بالا بردن تعداد آن‌ها است. به عنوان مثال شما می‌توانید وعده های اصلی خود را در دو نوبت مصرف کنید. یعنی اگر می‌خواهید یک عدد ساندویچ مرغ بخورید آن را به دو بخش تقسیم کرده و باقی مانده آن را در میان وعده و با فاصله 2-1 ساعته مصرف کنید. به دلیل اینکه حجم وعده‌های خود را کاهش داده‌اید می‌توانید غذای خود را با اضافه کردن مواد غذایی خاصی مقوی تر کرده و انرژی آن را افزایش دهید. مثلا می‌توانید موادی مانند قارچ یا ذرت یا نخود فرنگی به همراه کمی روغن زیتون را به ساندویچ خود اضافه کنید تا در همان مقدار کمی که می‌خورید انرژی کافی به بدن شما برسد.


به صورت پنهان به غذای خود کالری اضافه کنید

همیشه برای افزایش دریافت کالری نیازی به مصرف غذاهای زیادی نیست گاهی حتی با تغییر روش پخت غذا می‌توان کالری مصرفی را به صورت پنهان افزایش داد. با توجه به مثال‌های زیر می‌توانید انواع راهکارهای افزایش کالری را متوجه شوید.

• استفاده از شیر به جای آب برای پخت سوپ و بلغور جو 

• اضافه کردن روغن‌های گیاهی خوراکی مانند زیتون، کنجد یا تخم کتان به سالاد

• مصرف کره بادام زمینی همراه با میوه در میان وعده های مقوی مثلا خوردن سیب با کره بادام زمینی

• استفاده از پودر یا کره مغزیجات برای تهیه انواع شیک با شیر

• اضافه کردن عصاره قلم به غذاها در هنگام پخت

• مصرف ماست همراه با میوه‌های تازه یا خشک شده در میان وعده‌ها 

• استفاده از دانه‌ها یا روغن کنجد بر روی تخم مرغ یا سالاد

از بشقاب های بزرگ تر برای سرو غذا استفاده کنید

شاید باورکردنی نباشد که حتی تغییر اندازه بشقاب می‌تواند بر افزایش اشتها در افراد لاغر تاثیر بگذارد. محققان مشاهده‌ کرده‌اند که سرو غذا در بشقاب بزرگ تر ذهن را فریب می‌دهد و باعث می‌شود فرد احساس کند غذای کمتری در بشقاب قرار دارد. این در حالی است که شاید بیشتر از قبل غذا در بشقاب وجود داشته باشد. بنابراین سعی کنید با این ترفند مغز خود را متقاعد کنید که به شما اجازه مصرف غذای بیشتری را بدهد.


مصرف فیبر خود را کاهش دهید

فیبر موجود در مواد غذایی برای مدت زمان بیشتری در معده باقی مانده و حجم نسبتا زیادی از آن را اشغال می‌کند. این عامل باعث می‌شود که فرد با مصرف فیبرها زودتر احساس سیری کند و اشتهای کمتری برای غذا داشته باشد. برای همین اگر به دنبال افزایش حجم معده خود هستید بهتر است مواد غذایی حاوی فیبر را قبل و یا حین خوردن غذا مصرف نکنید. البته از آنجایی که وجود فیبر برای داشتن یک رژیم غذایی سالم لازم است نباید آن را حذف کرد. می‌توانید با اضافه کردن سبزیجات خشک، خیار رنده شده و یا اسفناج پخته به ماست به صورت پنهانی فیبر دریافت کنید و یا بهتر است سالاد را بعد از غذا بخورید تا جلوی اشتهای شما را برای خوردن غذا نگیرد.


بیشتر ورزش کنید

زمانی که ورزش می‌کنید بدنتان انرژی اضافی می‌سوزاند و برای تامین این انرژی از دست رفته به دنبال راهی برای افزایش دریافت غذایی است. برای همین بیشتر هورمون‌های گرسنگی را ترشح می‌کند که همین اتفاق باعث افزایش اشتها خواهد شد. برای اهدافی مانند افزایش وزن بهتر است از انواع تمرینات قدرتی یا استقامتی کمک بگیرید و بعد از ورزش یک وعده پروتئینی همراه با کربوهیدرات داشته باشید. این روش سالم ترین راه برای افزایش وزن در افراد لاغر است چون می‌توان با اطمینان گفت که وزن اضافه شده ناشی از افزایش عضلات است نه بیشتر شدن ذخایر چربی بدن.

قبل از غذا یا همراه با آن آب ننوشید

نوشیدن آب و یا دیگر مایعات قبل از غذا با اشغال کردن حجم معده باعث کاهش اشتهای فرد خواهد شد و همچنین اگر همزمان با غذا باشد باعث می‌شود فرد زودتر احساس سیری کند و از غذا خوردن دست بکشد. بنابراین سعی کنید به فاصله 30 دقیقه قبل از غذا هیچ مایعاتی ننوشید و مصرف آب و دیگر مایعات را به بعد از غذا موکول کنید.


برای افزایش اشتها چی بخوریم؟

اینکه شما از چه ماده غذایی استفاده کنید هم می‌تواند بر اشتهای شما تاثیر بگذارد. گاهی اوقات بعضی از مواد غذایی می‌توانند میل شما را به غذا بیشتر کنند و برخی از آن‌ها بالعکس عمل می‌کنند. مواد غذایی که در ادامه آن‌ها را نام می‌بریم می‌توانند به افزایش اشتهای شما کمک کنند.


1. آب میوه

در فرآیند آب گیری از میوه‌ها فیبر موجود در میوه دور ریخته می‌شود و آب میوه تنها حاوی قند و تعدادی از ویتامین‌ها و مینرال‌های موجود در میوه است. از آنجایی که بدن با کالری ناشی از نوشیدنی‌ها احساس سیری نمی‌کند، آب میوه می‌تواند گزینه بهتری برای افرادی که به دنبال افزایش اشتها هستند باشد.


2. ماست طعم دار

نشان داده شده ماست‌های میوه‌ای به دلیل اینکه محتوای قند بالاتر دارند می‌توانند تمایل شما به مصرف غذا را افزایش دهند. این ماست‌ها همچنین چربی و پروتئین پایین تری دارند که همین باعث می‌شود فرد بعد از خوردن آن احساس سیری زیادی نداشته باشد. می‌توانید به جای ماست میوه‌ای، ماست ساده کم چرب را به همراه میوه‌ خشک در میان وعده مصرف کنید.

3.ادویه‌های تند

ادویه‌های تند با افزایش ترشح اسید معده هضم غذا را آسان تر کرده و از طرفی باعث می‌شوند کمتر احساس نفخ و دل درد داشته باشید. استفاده از ادویه‌هایی مانند انواع فلفل، زنجبیل، خردل و آویشن می‌تواند علاوه بر فواید گفته شده با بهتر کردن طعم غذا میل شما به غذا را هم بیشتر ‌کند.


4. پیاز 

شاید شما هم متوجه شده باشید که با مصرف پیاز همراه غذا تمایل بیشتری برای خوردن غذا خواهید داشت. اینکه چرا پیاز باعث افزایش اشتها می‌شود کاملا مشخص نیست اما برخی محققان می‌گویند، پیاز با افزایش ترشح اسید معده و ایجاد التهاب در دستگاه گوارش می‌تواند به افزایش اشتها کمک کند.


5. چاشنی های ترش و اسیدی

چاشنی‌هایی که طعم ترشی به غذا می‌دهند معده را اسیدی تر کرده و هضم غذا را سرعت می‌بخشند. همین عامل باعث می‌شود شما میل بیشتری به خوردن غذا داشته باشید و سریعتر احساس گرسنگی کنید. می‌توانید از آبغوره، آب لیمو یا سرکه برای تهیه سس سالاد و یا طعم دار کردن غذای خود استفاده کنید. 

مکمل افزایش اشتها

همانطور که گفتیم انواعی از مکمل‌ها برای افزایش اشتها در کودکان و بزرگسالان وجود دارند. مکمل های افزایش اشتها بیشتر برای افرادی که حالت تهوع مکرر، بی اشتهایی عصبی و همچنین کودکانی که کمبود وزن دارند تجویز می‌شوند. در ادامه با انواعی از مکمل های کمک کننده به افزایش اشتها آشنا خواهید شد. با مطالعه این مطالب می‌توانید بهترین دارو برای افزایش اشتها که مناسب شما باشد انتخاب کرده و با توصیه و مشورت پزشک خود مصرف آن را شروع کنید.


شربت افزایش اشتها

انواعی از شربت‌های اشتها آور برای گروه‌های سنی مختلف وجود دارد که ما در این بخش تعدادی از مهم ترین‌ آن ها را بررسی خواهیم کرد :

1. شربت راسیپ (Racip)

این شربت حاوی سیپرو هپتادین، ویتامین‌هایB6 ،B12 و B1 و برخی آمینواسیدها است. این ترکیبات به افرادی که به دلیل مشکلات عصبی یا بیماری خاصی به بی اشتهایی مبتلا هستند مفید است. البته به صورت کلی می‌توان آن را برای انواع بی اشتهایی در همه گروه‌های سنی مفید دانست. برای مصرف این شربت حتما با پزشک خود مشورت کنید. مخصوصا خانم های باردار باید با احتیاط بیشتری سمت مصرف این شربت بروند.


2. شربت اشتها آور باریج

شربت باریج اسانس از ترکیبات گیاهی و طبیعی مانند انار، نعناع و عسل تشکیل شده است. با وجود این ترکیبات می‌توان آن را به عنوان بهترین داروی اشتها آور در تمامی گروه های سنی دانست. انار موجود در این شربت می‌تواند باعث بهبودی حالت تهوع و تقویت معده شود. البته مصرف انار ترش به تنهایی می‌تواند مشکلاتی مانند زخم معده را تشدید کند که مصرف این شربت چنین مشکلاتی را به دنبال نخواهد داشت. 

از زمان‌های قدیم از ترکیب انار و نعناع برای درمان سوء هاضمه استفاده می‌شده است. این دارو عوارض کمی دارد اما بازهم بهتر است در صورت توصیه و تجویز پزشک از آن استفاده کنید.

3.شربت مولتی ویتامین مینرال

در بسیاری از مواقع دلیل بی اشتهایی کمبودهایی است که در بدن فرد وجود دارد. از طرفی افرادی که اشتهای کمی دارند اغلب به دلیل تغذیه نادرست بیشتر در معرض کمبود قرار دارند. با بدتر شدن وضعیت، روز به روز این افراد ضعیف تر شده و بیشتر اشتهای خود را از دست می‌دهند. بنابراین مصرف یک مکمل مولتی ویتامین مینرال که انواعی از ویتامین‌ها و مینرال‌های مفید برای بدن را دارد راهکار خیلی مناسبی برای پیشگیری و یا درمان بی اشتهایی است. با مصرف ویتامین نه تنها کمبودهای شما جبران می‌شود بلکه اشتهایتان هم بهبود خواهد یافت.


4. شربت فروگلوبین

فروگلوبین که اصولا از آن به عنوان دارویی برای کم خونی یاد می‌شود می‌تواند به افزایش اشتها هم کمک بزرگی بکند. در افرادی که علاوه بر بی اشتهایی علائم دیگری هم به خاطر کمبود آهن و کم خونی دارند استفاده از فروگلوبین گزینه بهتری برای بهبود اشتها است. 

گاهی تنها دلیل بی اشتهایی مخصوصا در کودکان و یا خانم‌ها، کم خونی ناشی از فقر آهن است. این شربت از ترکیباتی مانند آهن، ویتامین B12 ، B6 ، اسید فولیک، روی و مس تشکیل شده است. تمامی این ترکیمولتی بات به جذب هر چه بهتر آهن کمک کرده و انواعی از کم خونی ها را درمان می‌کنند که نتیجه آن بهبود اشتهای فرد خواهد بود.


قرص افزایش اشتها


1. قرص سیپرو هپتادین

سیپرو هپتادین در واقع ترکیبی آنتی هیستامینی است که برای درمان انواع حساسیت و برطرف کردن علائم آن استفاده می‌شود. افزایش وزن و اشتها از عوارض مصرف داروهای آنتی هیستامینی است که در بین آن‌ها سیپرو هپتادین تاثیر بیشتری در افزایش اشتها داشته است. 

نکته حائز اهمیت درباره مصرف سیپروهپتادین این است که مصرف آن می‌تواند عوارض جدی را به دنبال داشته باشد. عوارضی مثل خستگی و خواب آلودگی، تپش قلب، افت فشار خون، سرگیجه، داشتن هیجان یا توهم، افزایش حساسیت پوست به نور، یبوست یا اسهال، تهوع و استفراغ، تکرر ادرار و ... . حتی گاهی اوقات خود این دارو در برخی افراد با شرایط پزشکی خاص می‌تواند باعث ایجاد حساسیت شود. بنابراین به هیچ عنوان به صورت سر خود این دارو را مصرف نکنید و ترجیحا برای درمان بی اشتهایی به سمت راه های درمانی امن تری بروید.


2. قرص مخمر آب جو

قرص مخمر آب جو شامل انواعی از ویتامین ها، پروتئین، مواد معدنی مهم و ارگانیسم های کوچکی به نام پروبیوتیک ها است. پروبیوتیک های موجود در این قرص به بهبود عملکرد سیستم گوارشی کمک می‌کنند و همچنین برای درمان درد و نفخ معده هم مفید هستند. مادران باردار و افرادی که میگرن یا نقرس دارند باید با احتیاط و زیر نظر پزشک از این دارو استفاده کنند. همچنین به دلیل اینکه این قرص می‌تواند منجر به افت قند خون شود افراد دیابتی که قرص های کنترل کننده قند خون مصرف می‌کنند نباید همزمان با آن ها قرص مخمر آب جو را بخورند.


3.قرص شیکوریدین

شیکوریدین هم یک داروی گیاهی است که از ترکیباتی مانند ریشه کاسنی، دانه شنبلیله و اسانس رازیانه تشکیل شده است. این قرص با اثر بر روی غدد و با تنظیم متابولیسم بدن به افراد لاغر و با اشتهای کم کمک می‌کند. به دلیل اینکه بر روی غدد اثر می‌گذارد مصرف آن برای کودکان توصیه نمی‌شود و برای این گروه سنی بیشتر از پودر جنرال تونیک برای افزایش اشتها استفاده می‌گردد. همچنین مصرف این قرص با داروهای کنترل کننده قند خون تداخل دارد و مصرف آن برای مادران باردار هم توصیه نمی‌شود.


4.پودر افزایش دهنده اشتهای جنرال تونیک

جنرال تونیک ترکیبی تشکیل شده از مواد گیاهی و طبیعی است که برای تمامی گروه های سنی مناسب است. این پودر از میوه‌ها، ریشه چند نوع گیاه و جوانه جو درست شده است که با کمک به تجزیه نشاسته و پروتئین غذا به هضم راحت تر کمک می‌کند. جنرال تونیک دارای دانه شنبلیله هم هست که باعث افت قند خون می‌شود. مصرف این پودر برای مادران باردار مناسب نیست و افراد دیابتی حتما باید پس از مشورت با پزشک خود این دارو را مصرف کنند.


معجون افزایش اشتها

برای افزایش اشتها در افراد لاغر می‌توانید با ترکیبی از انواع مواد مغذی مفید یک معجون تهیه کنید. نکته مثبتی که درباره مصرف معجون وجود دارد این است که شما با نوشیدن فقط یک لیوان معجون می‌توانید کالری به اندازه یک وعده کامل دریافت کنید ولی احساس سیری زیادی نداشته باشید. مسلما برای افرادی که مشکل کمبود وزن یا اشتها دارند نوشیدن یک لیوان معجون می‌تواند گزینه مناسب تر و آسان تری برای افزایش کالری دریافتی باشد. با استفاده از دستورالعمل‌های زیر می‌توانید معجونی مناسب برای افزایش وزن و اشتهای خود تهیه کنید.


• معجون با مغزیجات 

برای تهیه این معجون شما به یک لیوان شیر، پودر مغزیجات و شیرین کننده‌های طبیعی مانند عسل یا خرما نیاز خواهید داشت. تمامی مواد گفته شده را با یکدیگر مخلوط کرده و از نوشیدن این معجون لذت ببرید. مغزهایی مانند بادام زمینی، پسته و بادام انتخاب‌های مناسبی برای این نوشیدنی هستند، همچنین می‌توانید برای افزایش کالری آن از کره انواع آجیل‌ها مانند کره بادام زمینی یا روغن نارگیل هم استفاده کنید.


• معجون با هویج 

هویج یکی از سبزیجاتی است که نسبتا قند بالایی دارد و البته سرشار از پیش‌ ساز ویتامین A می‌باشد. اگر هویج به صورت خام مصرف شود به دلیل فیبر بالایی که دارد می‌تواند باعث کاهش اشتها شود. اما آب هویج برای افرادی که به دنبال افزایش اشتها و وزن خود هستند مناسب است. می‌توانید آب هویج را همراه با آب میوه‌هایی مانند سیب یا بِه ترکیب کنید و با مواد دیگری مانند بستنی، پودر پسته و یا پودر نارگیل آن را سرو کنید.

• معجون شیر بادام و عسل

بادام یکی از مغزیجاتی است که می‌توان از آن یک نوشیدنی خوش طعم و مقوی تهیه کرد. برای داشتن یک لیوان شیر بادام می‌توانید حدود 12-10 عدد بادام را مقداری در آب بخیسانید تا پوست آن جدا شود و سپس بادام‌های پوست گرفته شده را به همراه یک لیوان آب و کمی عسل داخل مخلوط کن ریخته و آن را به خوبی میکس کنید تا جایی که یک مایع سفید رنگ یک دست داشته باشید. می‌توانید در آخر دانه کنجد و یا پودر نارگیل هم به لیوان خود اضافه کنید.


• اسموتی با میوه‌ها 

برای تهیه انواع اسموتی‌ها از مواد مختلفی استفاده می‌شود اما اجزای ثابت آن لبنیات‌هایی مانند ماست یا شیر و میوه‌ها هستند. شما می‌توانید با انواعی از میوه‌ها مانند موز، انبه، هلو، هندوانه، توت فرنگی و ... اسموتی‌های مختلفی را امتحان کنید. برای مقوی تر کردن اسموتی می‌توانید از پودرهای پروتئینی، و دانه‌هایی مانند دانه چیا، کنجد و ... استفاده کنید.


راه های افزایش اشتها در طب سنتی و اسلامی

برای درمان بی اشتهایی لزوما نیازی به درمان دارویی نیست وصرفا با مصرف تعدادی از مواد غذایی می‌توان آن را برطرف کرد. بنابراین به جای اینکه دنبال بهترین داروی اشتها آور یا قرص افزایش حجم معده باشید با انجام چند راهکار ساده اشتهای خود را بازگردانید. در ادامه با تعدادی از مواد غذایی توصیه شده در طب سنتی برای افزایش اشتها آشنا خواهید شد. البته در هر صورت نیاز است که علت بی اشتهایی شناسایی و درمان شود.

• آویشن: همان طور که گفتیم ادویه‌ای مانند آویشن می‌تواند با دلپذیر تر کردن طعم غذا میل افراد به خوردن غذا را بیشتر کند. علاوه بر اینکه می‌توانید آویشن را بر روی غذاهای خود استفاده کنید مصرف دم کرده آن هم برای افزایش اشتها مناسب است.


• پونه: پونه از آن گیاهانی است که فواید زیادی را به بدن می‌رساند. خاصیت آنتی بیوتیکی قوی دارد و باعث افزایش اشتها هم می‌شود. همچنین مصرف این گیاه می‌تواند برای تقویت سیستم ایمنی هم مناسب باشد.


• رازیانه : گیاه رازیانه با اثر بر روی غدد می‌تواند ترشح هورمون‌های زنانه را تقویت کرده و آن را بهبود ببخشد. همچنین این گیاه دارای خواصی برای تقویت اعصاب است و به هضم بهتر غذا هم کمک می‌کند. البته مصرف این گیاه برای مردان و خانم هایی که سابقه کیست یا سرطان سینه دارند توصیه نمی‌شود.


• عرق خارشتر: با افزایش تعریق و کمک به کاهش دمای بدن راهکار مناسبی برای افزایش اشتها در فصول گرم سال است.